Μια παράνομη και αδικαιολόγητη πολιτική

Ελάτε να φανταστούμε έναν κόσμο. Ομορφο κόσμο, ηθικό, αγγελικά πλασμένο. Οπου καμία σκιά δεν υπάρχει ως προς το ευγενές και καλοπροαίρετο της κυβερνητικής πολιτικής για την αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών. Οπου κανείς δεν αμφισβητεί τις προθέσεις της κυβέρνησης, ούτε και ανησυχεί ότι η πολιτική της υποκρύπτει σκοπιμότητες, πέραν δεδηλωμένων και καθ' όλα θεμιτών στόχων προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Ας φανταστούμε μία ουτοπία (ή οργουελική δυστοπία, για όσους από εμάς θεωρούμε σημαντικό τον δημοκρατικό πλουραλισμό και την πολυφωνία) όπου όλοι συμφωνούν με τις πολιτικές στοχεύσεις της κυβέρνησης. Καλή και άγια, λοιπόν - για τις ανάγκες της υπόθεσης εργασίας μας -, η πολιτική της. Είναι όμως και νόμιμη;

Για την υπόθεση Ρίχτερ: ιστορία με τη «βούλα»

Πριν λίγες ημέρες ξεκίνησε στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ρεθύμνου η ποινική δίκη κατά του Γερμανού ακαδημαϊκού, καθηγητή Ιστορίας, Χ. Ρίχτερ. Τον κ. Ρίχτερ δεν τον γνωρίζω. Για τις επίμαχες θέσεις του, για τις οποίες διώκεται ως κακόβουλος αρνητής των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου στην Κρήτη, αλλά και για την όλη υπόθεση, ευρύτερα, ενημερώθηκα από τον τύπο και αναρτήσεις σε blogs.

Για το σύμφωνο συμβίωσης: H άγνοια βλάπτει σοβαρά την δημοκρατία

Έχει, αν μη τί άλλο, ενδιαφέρον το να επικαλούμαστε τη φύση -έτσι όπως ο καθένας από εμάς την εννοεί, τέλος πάντων- για να δικαιολογήσουμε το πώς πρέπει να λειτουργούν κατασκευές των ανθρωπίνων κοινωνιών, όπως ο θεσμός του γάμου ή το σύμφωνο συμβίωσης. Το οξύμωρο του πράγματος ασφαλώς πολλαπλασιάζεται όταν ο Υπουργός Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (sic), όχι μόνο επικαλείται την φύση ως κριτήριο για το ποιοί πολίτες έχουν δικαίωμα στον γάμο, αλλά εμφανίζεται και να αγνοεί βασικές νομικές αρχές.

Ρουφιάνοι ή Μαχητές του Δημοσίου Συμφέροντος;

Δεν περνά μέρα που να μην διαβάζουμε για άλλη μια περίπτωση διαφθοράς ή παραβατικής συμπεριφοράς. Από τα εξοπλιστικά προγράμματα έως το λαθρεμπόριο καυσίμων και από τις ΜΚΟ μέχρι τα ανορθόδοξα δάνεια των τραπεζών προς μεγαλόσχημους, υπάρχει ένα κοινό σημείο. Ποιο είναι αυτό; Μα φυσικά το γεγονός, ότι δεκάδες πρόσωπα, εργαζόμενοι είχαν γνώση αλλά σιώπησαν.

Whistleblowing: είναι άραγε η διαρροή κυβερνητικών πληροφοριών νόμιμη;

Η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή. Ο Έντουαρντ Σνόουντεν, ένας τριαντάχρονος σχετικά χαμηλόβαθμος υπάλληλος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, αποφασίζει να διαρρεύσει σε αγγλική εφημερίδα έγγραφα και στοιχεία που αποδεικνύουν πως οι αμερικανικές υπηρεσίες, συλλέγουν προσωπικά ηλεκτρονικά στοιχεία εκατομμύριων πολιτών εντός και εκτός Αμερικής και, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες Βρετανικές υπηρεσίες, υποκλέπτουν επικοινωνίες ξένων ηγετών και υψηλόβαθμων στελεχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Ας τους ταράξουμε στη νομιμότητα»: Είναι όντως τόσο εύκολο και ανώδυνο;

Την αδράνεια στην αντιμετώπιση της ΧΑ διαδέχτηκε η έντονη, αλλά σπασμωδική και μάλλον απροετοίμαστη υπερδραστηριότητα των τελευταίων ημερών. Ο «κλήρος» έπεσε στη δικαιοσύνη. Αν και ελπιδοφόρος η εξέλιξη αυτή, έρχεται με τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθεί ο νόμος καταχρηστικά και η όποια δράση να αποκλίνει των δημοκρατικών standards. Εξάλλου, η ποινική δικαιοσύνη δεν είναι παρά ένα από τα διαθέσιμα μέσα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, στο πλαίσιο της υποχρέωσης που έχουν όλα τα όργανα του κράτους ν’ αντιμετωπίσουν θεσμικά τον εξτρεμισμό. Το κράτος πρέπει να δράσει. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, ας τους ταράξουμε στη νομιμότητα. Είναι όμως αυτό τόσο απλό και ανώδυνο;

Στη δημοκρατία δύο αρνήσεις δεν κάνουν μία κατάφαση

Το ανέκδοτο είναι, λίγο πολύ, γνωστό. Ο καθηγητής γλωσσολογίας σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού εξηγεί στους φοιτητές ότι, σε πολλές γλώσσες, δύο αρνήσεις ισοδυναμούν με μία κατάφαση. Σε καμία, όμως, γλώσσα, δύο καταφάσεις δεν κάνουν μία άρνηση. Ακολουθούν μερικά δευτερόλεπτα παύσης, ώστε να δοθεί στους φοιτητές ο αναγκαίος χρόνος να κατανοήσουν, όταν η σιωπή διακόπτεται από έναν Έλληνα φοιτητή, ο οποίος, σκεπτόμενος μεγαλόφωνα, αναφωνεί (εξυπνακίστικα, σύμφωνα με μία εκδοχή του ανεκδότου): «ναι, καλά!».

Στη δημοκρατία, όμως, δύο αρνήσεις δεν κάνουν μία κατάφαση, ούτε και χωρούν αυτάρεσκοι ακκισμοί τύπου «ναι, καλά» ως απόδειξη της (ομολογουμένως, όχι και τόσο καστοριαδικής) εκδοχής αυτής της «θεωρίας» της ελληνικής ιδιαιτερότητας. Η ελληνική κοινωνία και πολιτεία βρίσκονται εδώ και κάποιο καιρό αντιμέτωπες με ένα (κάθε άλλο παρά «ιδιαίτερο») φαινόμενο, το οποίο, η δική μου τουλάχιστον γενιά, θεωρούσε λανθασμένα ότι ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Αναφέρομαι στη Χρυσή Αυγή, το βίο και την πολιτεία της, την ιδεολογία και την πράξη της, εντός και εκτός κοινοβουλίου, επισήμως ως κόμμα, αλλά και «ανεπισήμως» ως κοινωνικό μόρφωμα, όταν κινείται στο φως, αλλά, κυρίως, στο σκοτάδι.

Η μετάλλαξη του ελληνικού κομματικού συστήματος

Παρά το οιονεί ελπιδοφόρο ξεκίνημα, η κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ Νέας Δημοκρατίας, ΠΑΣΟΚ και Δημοκρατικής Αριστεράς αποδείχτηκε βραχύβια και αντικαταστάθηκε από μία πιο συμπαγή δικομματική κυβέρνηση συναποτελούμενη από πολιτικά στελέχη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ (σε μια προσυμπεφωνημένη αναλογία δύο προς ένα). Μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια ενός αρτηριοσκληρωτικού προγράμματος λιτότητας, τα πρώτα ουσιαστικά βήματα προς την κατεύθυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και τη μείωση του ευρύτερου δημόσιου τομέα προκάλεσαν ποικίλες αντιδράσεις και κατά τα φαινόμενα οδήγησαν στην κατάρρευση της τρικομματικής κυβέρνησης. Αυτό είναι το πρώτο τέτοιο επεισόδιο από τα πολλά που πρόκειται να επακολουθήσουν σε μία νέα εποχή βραχύβιων κυβερνήσεων συνεργασίας με διαρκώς μεταλλασσόμενες κομματικές συνθέσεις.

Μύθοι και αλήθειες για την εθνική κυριαρχία

Amber alert: αναζητείται η εθνική κυριαρχία. Τελευταία φορά εθεάθη στο Καστελόριζο, Απρίλιο του 2010. Ή, το άλλο που κυκλοφορεί εσχάτως με την κατοχή το ξέρετε; Τι κοινό έχουν οι Ανεξάρτητοι Ελληνες με τον ΣΥΡΙΖΑ, την ορθόδοξη εκκλησία, αλλά και τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών; Παράξενο «πάντρεμα» θα πείτε. Ολοι τους, ωστόσο, πιστεύουν ότι το Μνημόνιο απειλεί την εθνική κυριαρχία. Η δανειακή σύμβαση «προσβάλλει την ίδια την κυριαρχία και την υπόσταση της χώρας», συμπέραινε η βαθυστόχαστη ανακοίνωση των δικηγόρων περίπου ένα και μισό χρόνο πίσω. «Η χώρα μας φαίνεται να μην είναι πλέον ελεύθερη», συμφωνούσε με την περίφημη επιστολή της την ίδια περίοδο η, σταθερά αμετροεπής, ορθόδοξη εκκλησία.

Παιδιά, της Ελλάδας παιδιά (ή μήπως όχι);

Το άσμα που εμψύχωσε χιλιάδες στρατιωτών στο Αλβανικό μέτωπο το 1940 αναφέρεται στα παιδιά «της Ελλάδας». Διαφοροποιείται ως προς αυτό το σημείο από το αρχαιοελληνικό «ίτε παίδες Ελλήνων». Τυχαίο;

Οι αρχαίοι, που ζούσαν σε μικρές πόλεις-κράτη, χωρίς ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο και που επικοινωνούσαν σπάνια μεταξύ τους (ειρηνικά στους Ολυμπιακούς αγώνες και κατά τα λοιπά στα πεδία των μαχών), δικαιολογημένα βάσιζαν την ιθαγένεια στο γνωστό από τον Ηρόδοτο τρίπτυχο «όμαιμον, ομόθρησκον, ομόγλωσσον». Το λεγόμενο jus sanguinis ήταν ο προφανής τρόπος διαχωρισμού μεταξύ «ημών» και «ούτων».

Ελπίδα στο όραμα

Ο καλεσμένος μας κύριος Δοξιάδης έχει συγγράψει ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία  «Ο Θείος Πέτρος και η εικασία του Γκόλντμπαχ». Είναι αγαπημένο για δύο λόγους. Πρώτον γιατί είμαι μαθηματικός και δεύτερον γιατί είχα και εγώ ένα θείο που τον έλεγαν Πέτρο. Ο θείος  Πέτρος, λοιπόν, ο δικός μου θείος, δεν είχε εύκολη ζωή. Η εφηβεία του διακόπηκε απότομα όταν στα 12 χρόνια του μπήκε σε ένα καράβι με την μητέρα του και τις αδερφές του πρό-σφηκας (υποτιμητικός όρος  της εποχής) για τη μητέρα πατρίδα. Η Ελλάδα παίζει συχνά τις Τρωάδες του Ευριπίδη στην πραγματικότητα. Ο Ποδονίφτης και οι Ποδαράδες (περιοχή Νέας Ιωνίας, Φιλαδέλφια) θα ήταν για χρόνια το σπίτι του, χαμάλης ως έφηβος η πρώτη του δουλειά στην αγορά. Στο στρατό κάθε εύστοχη βολή ήταν και ένα μπακλαβαδάκι, γι’ αυτό και σημάδευε καλά. Λίγα χρόνια αργότερα με ατομική πρόσκληση επιστράτευσης θα βρεθεί από τον Αύγουστο του 1940 προφυλακή σε Σύνταγμα πεζικού στα Ελληνο-Αλβανικά σύνορα. Ο στρατός τον είχε κατατάξει ως δεινό σκοπευτή. Την τέταρτη μέρα βρέθηκε σε ορεινό χειρουργείο με σακατεμένη την αριστερή του πλευρά. Ο μπακλαβάς εντέλει του στοίχισε ακριβά. Η πατρίδα του αναγνώρισε 25% αναπηρία και μειωμένη σύνταξη συν μία ωραία καρφιτσούλα που έγραφε ανάπηρος πολέμου.

Το όραμα μίας νέας Ελλάδας

Η κρίση της Ελλάδας μπορεί να συνοψιστεί στην επικράτηση ενός κυνικού συστήματος “αρπακτικού παρασιτισμού” που κατασπατάλησε και ιδιοποιήθηκε τους κρατικούς πόρους από τα μέσα της δεκαετίας του 80 εως το ξέσπασμα της κρίσης. Η ίδια η κρίση οφείλεται στην αδυναμία του πολιτικού συστήματος να προσαρμοστεί στους κανόνες της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ και τους κανόνες του Ευρώ. Η λύση πρέπει να συνδυάζει οικονομικές μεταρρύθμίσεις με πολιτικές. Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι να ξαναγίνει μια ανοικτή και δίκαιη κοινωνία με την ειλικρινή διεθνοποίησή της οικονομίας της. Το ευρωπαϊκό όραμα της δημοκρατικής ισότητας συνδυάζει τον δυναμισμό της ευνομούμενης αγοράς με την κοινωνική προστασία των αδυνάτων. Η φιλοσοφία αυτή είναι η σημερινή εξέλιξη των παλιών ιδεωδών του πρώτου ελληνικού κράτους. Το όραμα της νέας Ελλάδας είναι ακριβώς το ίδιο με το όραμα της παλιάς.

Greece: The Erosion of National Democratic Politics

The results of the May 6 parliamentary elections have heralded the end of an era in its post-dictatorial democratic politics (metapolitefsi) characterized by alternation in power by two catch-all parties, cartelization of government, and heavy statism. The people have expressed a strong aversion to established political elites of the center-left PASOK and the center-right New Democracy (whose respective vote shares added up to 32%, less than half of their sum total in the 2009 elections). The rise of SYRIZA, a pre-electoral coalition of left-wing movements, has been the major story so far. However, the existing electoral system – designed by New Democracy in 2006 as a buttress for an entrenched two-party system and stable single-party government – has led to a significant distortion of the democratic will in terms of the translation of vote shares into seats (New Democracy gained more than a third of the seats with only 19% of the vote).

Thoughts on the Purpose of the Occupy Movement

Can the purpose of Occupy as a movement be no purpose at all? I think universally, if that word can be used, it is thought that every action has some kind of purpose. Building on that premise, one of the ‘competing’ purposes for Occupy on the conceptual, symbolic and ideological level is to demonstrate against global institutions, states, markets, and hierarchical systems which cannot fit the network model experienced through technology in the everyday, and are failing to represent the population through different varieties of democratic systems (with their microfascist logics) or other fascist systems, and more specifically points to:

Δυνητικές ιδεολογικές κατασκευές: Η σημασία των εξεγέρσεων του Δεκέμβρη 2008 σε σχέση με την εικόνα της Ελλάδας στην παγκόσμια πολιτική

Εισαγωγή

Αλλά όπως μια πολύ μικρή δόση αυτοσεβασμού παρεμποδίζει το άτομο να υψώσει το ηθικό του ανάστημα, έτσι και μια κουτσουρεμένη εθνική περηφάνια καθιστά αδύνατη την ενεργητική και αποτελεσματική συζήτηση για την εθνική πολιτική.[1]

Το παραπάνω απόσπασμα αναφέρεται στην επιθυμία για μια αποτελεσματική εθνική πολιτική. Η συζήτηση που προτείνω εδώ δεν σκοπεύει καθόλου σε μια αναζήτηση εθνικής πολιτικής για την Ελλάδα ή την ανύψωση του ηθικού αναστήματος του ‘Έλληνα. Το αντίθετο μάλιστα, τέτοιες λογικές είναι κατά τη γνώμη μου υπεύθυνες για την ανικανότητα της Ελληνικής πολιτικής μηχανής να λειτουργήσει σε επίπεδο που να βάζει πρώτο τον άνθρωπο κι όχι μόνο τον ‘Έλληνα, πρώτο τον πολίτη κι όχι την κρατική μηχανή, και πρώτη την πολιτική ανάλυση και την υλοποίηση της αλλαγής του κοινωνικού συστήματος, κι όχι την επιφανειακή τσαπατσούλικη κομματική ιδεολογία, που μόνο σκοπεύει στην επιβίωση του κόμματος στην εξουσία και την ικανοποίηση συγγενικών και πελατειακών σχέσεων.

Greek Elections: Ανάγκα και Θεοί Πείθονται

The Build-up

The Greek elections of 17 June have been considered as the most crucial since the restoration of Democracy in 1974. Many expats –myself included- shared this view and for this reason returned to Greece to cast their vote.

These elections had, inevitably perhaps, the character of a referendum for Greece’s position within the Eurozone (the European orientation of the country more generally, I would add); or to be more precise this was the general perception within Greece and abroad. In this binary logic the pro-Euro camp was championed by Nea Dimokratia (the conservative party) and the anti-austerity camp championed by SYRIZA (a radical leftist party, the surprise of the May elections).

Ο ρόλος της νίκης της εθνικής Ελλάδος στην εκλογική προτίμηση

Μια πιθανώς ενδιαφέρουσα ερώτηση είναι το κατά πόσο επηρέασε ο ποδοσφαιρικός αγώνας του Σαββάτου πριν τις εκλογές την εκλογική προτίμηση. Βοήθησε η νίκη της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου επί της αντίστοιχης της Ρωσίας κάποιο από τα κόμματα; Ως παράδειγμα για την επιρροή αθλητικών γεγονότων στις εκλογικές αναμετρήσεις αναφέρονται συχνά οι Αμερικανικές εκλογές για το Κονγκρέσο, όπου οι υποψήφιοι που είναι ήδη εκλεγμένοι αντιπρόσωποι φαίνεται πως κερδίζουν κάποιες ψήφους όταν η τοπική ομάδα έχει κερδίσει στον αγώνα μπέιζμπολ πριν τις εκλογές. Άλλο πιο κλασσικό παράδειγμα είναι η άνοδος του ήδη πρωθυπουργού Harold Wilson στην Βρετανική κοινή γνώμη αμέσως μετά την κατάκτηση του παγκόσμιου κυπέλλου του 1966 από την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της χώρας, αλλά και η πτώση του μετά την ήττα το 1970. Αντίστοιχο παράδειγμα υπάρχει και στη Γαλλία όπου η κατάκτηση του παγκόσμιου κυπέλου το 1998 συσχετίστηκε με τη γενική άνοδο της δημοτικότητας του προέδρου Σιράκ και του πρωθυπουργού Ζοσπέν, ενώ ο πιο κοντινό σε εμάς παράδειγμα είναι οι Ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2004 (μετά τα παιχνίδια του ομίλου) όπου η Νέα Δημοκρατία αύξησε ακόμη περισσότερο τα ποσοστά της σε σχέση με τις εθνικές εκλογές λίγους μήνες νωρίτερα.[1]