Το κάρο πριν από το άλογο: Η Συμφωνία των Πρεσπών για το Μακεδονικό και η δήθεν αναγνώριση μειονότητας

Αφορμή για το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί το πρόσφατο δημοσίευμα του BBC περί καταπιεσμένης (σλαβο)μακεδονικής (πρωτίστως γλωσσικής) μειονότητας στην Ελλάδα. Δεν αξιολογώ τη βασιμότητα των ισχυρισμών. Βρήκα, όμως, ενδιαφέρουσα τη σύνδεση που έγινε από σχολιαστές μεταξύ του δημοσιεύματος και της Συμφωνίας των Πρεσπών (ΣτΠ) για το Μακεδονικό.  Ήδη, πριν από το BBC, είχε υποστηριχθεί στο πλαίσιο της εγχώριας συζήτησης ότι η ΣτΠ αναγνωρίζει σιωπηρώς (σλαβο)μακεδονική μειονότητα στην Ελλάδα. Επισημάνθηκε μάλιστα ότι οι προβλέψεις της ΣτΠ για τη γλώσσα και την ιθαγένεια των πολιτών της Βορείου Μακεδονίας εκθέτουν τη χώρα μας σε κίνδυνο αλυτρωτικών επιδιώξεων όχι μόνο από τη γείτονα, αλλά (κατά μείζονα λόγο;) και από τον (όποιο) αριθμό Ελλήνων πολιτών αυτοπροσδιορίζονται γλωσσικά ή/και εθνικά ως (σλαβο)μακεδόνες. 

Όσοι αντιρατσιστικοί κι αν φτιαχτούν…

«Όντως, η ιδέα ότι οι ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές σχέσεις είναι φυσιολογικές δημιουργεί μία κατάσταση στην οποία [τα παιδιά] είναι πρόθυμα να εμπλακούν σε τέτοιας φύσης σχέσεις απλά και μόνο λόγω της περιέργειας που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παιδικού μυαλού.» «Έως και 30% των παιδιών που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση είναι αγόρια, ενώ 70% είναι κορίτσια. [Δεδομένου] ότι όλοι οι δράστες είναι άρρενες, η ομοφυλοφιλική βία αποτελεί σημαντικό μέρος αυτών των περιπτώσεων […]». «[Η ενημέρωση] σχετικά με το μη παραδοσιακό σεξ [καθιστά] τα παιδιά πιο ευάλωτα στη σεξουαλική κακοποίηση.»

Ο χρόνος δεν ειναι σύμμαχος

Αλλη μια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού ναυάγησε. Γράφω το παρόν με απογοήτευση για την ατυχή έκβαση των συνομιλιών, αλλά και αναγνωρίζοντας ότι ως κάποιος που δεν βιώνει το πρόβλημα έχω περιορισμένη ηθική νομιμοποίηση να εκφράζω προτιμήσεις. Αναγνωρίζω, επίσης, πόσο δύσκολο είναι να κατασκευάσουν κοινούς θεσμούς που να λειτουργούν και να πορευθούν μαζί άνθρωποι που επί δεκαετίες ζουν χώρια, ως εχθροί. Αν όμως υποτεθεί ότι ο στόχος εξακολουθεί να είναι μια συμπεφωνημένη λύση που θα αίρει - κατά το δυνατόν - τις συνέπειες της εισβολής, ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος. 

Μη έκδοση, αλλά...

Πρόσφατα, η ελληνική δικαιοσύνη έκρινε την υπόθεση οκτώ Τούρκων στρατιωτικών που διέφυγαν στην Ελλάδα μετά το αποτυχημένο τουρκικό πραξικόπημα. Δεν έχω διαβάσει το σκεπτικό των σχετικών αποφάσεων, αλλά το αποτέλεσμά τους είναι ορθό. Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει στα κράτη να εκθέτουν ανθρώπους σε κίνδυνο παραβίασης του δικαιώματος στη ζωή και της απαγόρευσης βασανιστηρίων, απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης. Δυστυχώς, στην παρούσα συγκυρία, τέτοιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν στην Τουρκία. Για όσο διάστημα εξακολουθούν να υφίστανται, η Ελλάδα έχει διεθνή νομική υποχρέωση να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια αποφυγής της επαπειλούμενης παραβίασης των προαναφερθέντων δικαιωμάτων. Η απόρριψη του τουρκικού αιτήματος έκδοσης των στρατιωτικών προκειμένου να δικαστούν από την τουρκική δικαιοσύνη είναι ένα από τα μέσα που εξυπηρετεί τον σκοπό αυτό. Είναι όμως το μόνο; Μήπως υπάρχει άλλος, συμφερότερος, τρόπος;

Οι Τούρκοι «ικέτες» και το άγος της Ελλάδας

Το αποτυχημένο τουρκικό πραξικόπημα της 15^ης Ιουλίου του 2016 οδήγησε οχτώ αξιωματικούς του τουρκικού στρατού στην Ελλάδα, από την οποία αιτούνται άσυλο. Αρκετές εκατονταετίες νωρίτερα, το 632 πΧ, ένα άλλο αποτυχημένο πραξικόπημα, αυτό του Αθηναίου ολυμπιονίκη Κύλωνα, οδήγησε τους υποστηρικτές του ικέτες στο βωμό της Αθηνάς, στην Ακρόπολη. Κατά παράβαση του ιερού, άγραφου νόμου της ασυλίας των ικετών, οι υποστηρικτές του Κύλωνα σφαγιάστηκαν από τις δυνάμεις του Μεγακλή, του επώνυμου άρχοντα της πόλης των Αθηνών και προστάτη της από το πραξικόπημα του Κύλωνα. Αν και το έγκλημα αυτό τιμωρήθηκε αυστηρά από την αθηναϊκή δικαιοσύνη, η τιμωρία δεν απάλλαξε τους καταδικασθέντες από το άγος του εγκλήματός τους, δηλαδή το μίασμα, την κατάρα και τη θεϊκή οργή. Το δε Κυλώνειο άγος θεωρήθηκε ως η αιτία της θείας δίκης, με τη μορφή μεταδοτικής ασθένειας, που ενέσκηψε την εποχή εκείνη στην Αθήνα.

Για την υπόθεση Ρίχτερ: ιστορία με τη «βούλα»

Πριν λίγες ημέρες ξεκίνησε στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ρεθύμνου η ποινική δίκη κατά του Γερμανού ακαδημαϊκού, καθηγητή Ιστορίας, Χ. Ρίχτερ. Τον κ. Ρίχτερ δεν τον γνωρίζω. Για τις επίμαχες θέσεις του, για τις οποίες διώκεται ως κακόβουλος αρνητής των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου στην Κρήτη, αλλά και για την όλη υπόθεση, ευρύτερα, ενημερώθηκα από τον τύπο και αναρτήσεις σε blogs.

Ισοι μεν, χωριστά δε

Είχαμε νωρίς υποστηρίξει («ΤΑ ΝΕΑ», 17/12/13) ότι συμμόρφωση με την καταδικαστική για την Ελλάδα απόφαση «Βαλλιανάτου και λοιπών» του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ήταν δυνατή είτε με την - προτιμητέα, για λόγους νομικούς και αξιακούς - επέκταση του συμφώνου συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια είτε με πλήρη κατάργησή του. Αυτό διότι η απόφαση «Βαλλιανάτου...» περιοριζόταν σε διάγνωση αρνητικής (κατά τη σχετική ορολογία) παραβίασης, λόγω παράνομης διάκρισης εις βάρος κοινωνικής ομάδας αποκλειόμενης από δικαίωμα που άλλη ομάδα απολαμβάνει. Με την πρόσφατη απόφαση «Ολιάρι και λοιποί κατά Ιταλίας», το Δικαστήριο επανήλθε στο ζήτημα ίσης μεταχείρισης των ομόφυλων ζευγαριών, προχωρώντας ένα βήμα πιο πέρα. Υπάρχει, πλέον, θετική υποχρέωση των κρατών να αναγνωρίζουν με ειδικό νομοθετικό πλαίσιο την ένωση ομοφύλων. Η απόφαση «Ολιάρι...» περιορίζει τη διακριτική ευχέρεια των κρατών. Η ιδιαιτέρως καλοδεχούμενη αυτή εξέλιξη συνεπάγεται ότι, πλέον, είναι μονόδρομος για την ελληνική Πολιτεία - εφόσον δεν κατοχυρώνει τα ομόφυλα ζευγάρια με γάμο, οπότε και θα μπορούσε να καταργήσει το σύμφωνο συμβίωσης - η επέκταση του συμφώνου στα ομόφυλα ζευγάρια.

Για το σύμφωνο συμβίωσης: H άγνοια βλάπτει σοβαρά την δημοκρατία

Έχει, αν μη τί άλλο, ενδιαφέρον το να επικαλούμαστε τη φύση -έτσι όπως ο καθένας από εμάς την εννοεί, τέλος πάντων- για να δικαιολογήσουμε το πώς πρέπει να λειτουργούν κατασκευές των ανθρωπίνων κοινωνιών, όπως ο θεσμός του γάμου ή το σύμφωνο συμβίωσης. Το οξύμωρο του πράγματος ασφαλώς πολλαπλασιάζεται όταν ο Υπουργός Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (sic), όχι μόνο επικαλείται την φύση ως κριτήριο για το ποιοί πολίτες έχουν δικαίωμα στον γάμο, αλλά εμφανίζεται και να αγνοεί βασικές νομικές αρχές.

Whistleblowing: είναι άραγε η διαρροή κυβερνητικών πληροφοριών νόμιμη;

Η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή. Ο Έντουαρντ Σνόουντεν, ένας τριαντάχρονος σχετικά χαμηλόβαθμος υπάλληλος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, αποφασίζει να διαρρεύσει σε αγγλική εφημερίδα έγγραφα και στοιχεία που αποδεικνύουν πως οι αμερικανικές υπηρεσίες, συλλέγουν προσωπικά ηλεκτρονικά στοιχεία εκατομμύριων πολιτών εντός και εκτός Αμερικής και, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες Βρετανικές υπηρεσίες, υποκλέπτουν επικοινωνίες ξένων ηγετών και υψηλόβαθμων στελεχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η κόλαση είμαστε εμείς. Τρεις θέσεις για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αναφορικά με τον αποκλεισμό των ομόφυλων ζευγαριών από το σύμφωνο συμβίωσης στην Ελλάδα

Τί κοινό έχει το να θέλεις να χτίσεις έναν τοίχο με βάση την ιταλική αρχιτεκτονική στη γαλλική επαρχία του 19^ουαιώνα με το να επιθυμείς να αναγνωρίσεις νομικά τη σχέση σου με άτομο του ιδίου φύλου σε μία άλλη ευρωπαϊκή επαρχία (ας την ονομάσουμε Ελλάδα) του 21^ου; Ιδού η απάντηση από την πένα του Stendhal: «Ένας τέτοιος νεωτερισμός θα στοίχιζε στον αστόχαστο [...] την αιώνια ρετσινιά του μη υγιώς σκεπτομένου, και θα τον θεωρούσαν χαμένο κορμί οι φρόνιμοι και μετριοπαθείς πολίτες, εκείνοι ακριβώς που διαφεντεύουν την υπόληψη του καθενός [...]. [...] οι φρόνιμοι αυτοί [...] ασκούν τον πιο καταθλιπτικό δεσποτισμό που μπορεί ποτέ να υπάρξει. [...] Η τυραννία της κοινής γνώμης –και, Θεέ μου, ποιας κοινής γνώμης!– [...]».[1]

Ισότητα για όλους ή για κανέναν. Τι πραγματικά αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το σύμφωνο συμβίωσης

Με την πρόσφατη απόφασή του στην υπόθεση Βαλλιανάτου και λοιπών το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε την Ελλάδα λόγω διακρίσεων που δημιουργεί ο αποκλεισμός των ομόφυλων ζευγαριών από το σύμφωνο συμβίωσης που νομοθέτησε η Βουλή το 2008. Το δικαστήριο επισήμανε ότι, μόλο που δεν υπάρχει συναίνεση (consensus) μεταξύ των κρατών στην Ευρώπη, αναδεικνύεται μία τάση υπέρ της θέσπισης μορφών νομικής αναγνώρισης των σχέσεων ομοφύλων ζευγαριών. Υπογράμμισε όμως ότι με την υπόθεση αυτή δεν καλείται να κρίνει αν τα κράτη οφείλουν (έχουν θετική υποχρέωση) να προβλέπουν σύμφωνο συμβίωσης, αλλά κάτι απλούστερο: ότι εθνικός νόμος που αποκλείει τμήμα της κοινωνίας από το πεδίο εφαρμογής του, χωρίς απολύτως κανέναν λόγο που να καθιστά τον αποκλεισμό αναγκαίο, αντιβαίνει στην απαγόρευση των διακρίσεων.